Interviewing Grandpa About the War

Of course. But my memory isn't as good as it used to be. Sit down.

Tất nhiên rồi. Nhưng trí nhớ của ông không còn tốt như xưa đâu. Cháu ngồi đi.

Eighteen. Younger than your cousin Long is now. Before that, I had never been more than twenty kilometers from this village.

Mười tám tuổi. Còn trẻ hơn anh Long nhà cháu bây giờ. Trước đó, ông chưa bao giờ đi xa làng này quá hai mươi cây số.

At first, I was more excited than scared. All the young men in the village were going, and I didn't want to be left behind. The fear came later.

Lúc đầu ông háo hức nhiều hơn là sợ. Thanh niên trong làng ai cũng đi, ông không muốn bị bỏ lại. Nỗi sợ đến sau.

I was a radio operator. I carried a heavy radio on my back, and I always stayed close to the officer in charge of our unit.

Ông là lính thông tin. Ông đeo một chiếc bộ đàm nặng trên lưng và lúc nào cũng ở sát bên người sĩ quan chỉ huy đơn vị.

Yes. When the commander ordered us to move, I was the first to know. Sometimes the orders came in the middle of the night.

Đúng vậy. Khi chỉ huy ra lệnh cho đơn vị di chuyển, ông là người biết đầu tiên. Có khi mệnh lệnh đến lúc nửa đêm.

We had to. In the army, if one soldier doesn't obey, many people can die.

Bắt buộc phải thế. Trong quân đội, nếu một người lính không tuân lệnh, nhiều người có thể mất mạng.

Once. Our officer, Mr. Thanh, questioned an order to cross a river during the day. He was sure the enemy would see us, so he asked the commander to wait until dark.

Có một lần. Sĩ quan của ông là ông Thành đã chất vấn mệnh lệnh vượt sông vào ban ngày. Ông ấy chắc chắn quân địch sẽ phát hiện ra, nên đã đề nghị chỉ huy đợi đến khi trời tối.

The commander listened to him, and we crossed in the dark. I believe that saved many lives. I've never forgotten him for that.

Chỉ huy nghe theo, và đơn vị vượt sông trong đêm. Ông tin rằng điều đó đã cứu được nhiều mạng người. Ông chưa bao giờ quên ơn ông ấy.

Several. The worst one lasted three days. The gunfire never stopped, day or night. I couldn't sleep, and I couldn't eat.

Vài trận. Trận khốc liệt nhất kéo dài ba ngày. Tiếng súng không bao giờ ngớt, cả ngày lẫn đêm. Ông không ngủ được, cũng không ăn được.

It was a bloody battle. Many of my friends never came home. I won't tell you everything, because some things are too sad to remember.

Đó là một trận đánh đẫm máu. Nhiều đồng đội của ông không bao giờ trở về. Ông sẽ không kể hết với cháu đâu, vì có những chuyện quá đau buồn để nhớ lại.

Thank you. Ask me something else.

Cảm ơn cháu. Cháu hỏi ông chuyện khác đi.

I cried like a child. People talk about victory, but for me, the best thing was peace. I could finally go home to my mother.

Ông khóc như một đứa trẻ. Người ta hay nói về chiến thắng, nhưng với ông, điều tuyệt vời nhất là hòa bình. Cuối cùng ông cũng được về nhà với mẹ.

I went back to farming, and two years later I married your grandmother. We've had a quiet, peaceful life. That's all I ever wanted.

Ông quay lại làm ruộng, và hai năm sau thì cưới bà cháu. Ông bà đã có một cuộc sống bình yên, lặng lẽ. Đó là tất cả những gì ông từng mong muốn.

Yes. Peace isn't something you get for free. Many people paid a high price for it. If you ever have a choice, always choose to talk instead of fight.

Có. Hòa bình không phải tự nhiên mà có. Rất nhiều người đã phải trả giá đắt cho nó. Nếu có lựa chọn, hãy luôn chọn nói chuyện với nhau thay vì đánh nhau.

You're welcome. Now, get me my old photo album. I'll show you what I looked like at eighteen. I was very handsome, you know.

Không có gì. Giờ cháu lấy cho ông cuốn album ảnh cũ. Ông cho cháu xem hồi mười tám tuổi ông trông thế nào. Ông đẹp trai lắm đấy.