Grandpa Teaches Mia to Play Chess
Mia, you've been playing on that video game console for three hours. Don't your eyes hurt?
Mia ơi, cháu chơi cái máy điện tử đó ba tiếng rồi đấy. Mắt cháu không đau à?
A little. But I'm about to reach level ten, Grandpa!
Hơi hơi ạ. Nhưng cháu sắp lên cấp mười rồi ông ơi!
Level ten can wait. Come and keep your old grandfather company. I've just finished my crossword, and I'm bored.
Cấp mười đợi được. Lại đây chơi với ông già này đi. Ông vừa giải xong ô chữ, đang buồn chán quá.
Did you finish the whole crossword? Even the hard ones?
Ông giải hết cả ô chữ rồi ạ? Cả mấy câu khó nữa?
All except one. "A game that is played with kings and queens. Five letters."
Hết trừ một câu. "Trò chơi có vua và hậu. Năm chữ cái."
Is it chess?
Có phải cờ vua không ạ?
Of course! How did I miss that? Do you know how to play chess, Mia?
Đúng rồi! Sao ông lại bỏ sót được nhỉ? Mia có biết chơi cờ vua không?
Not really. I know the horse jumps in a funny way, but that's all.
Không hẳn ạ. Cháu biết con ngựa nhảy kiểu buồn cười lắm, nhưng chỉ thế thôi.
Then let me teach you. Chess is the best puzzle in the world, because every game is different.
Vậy để ông dạy cháu. Cờ vua là câu đố hay nhất thế giới, vì ván nào cũng khác nhau.
Is it difficult?
Có khó không ạ?
Learning the rules takes ten minutes. Playing well takes a lifetime. Come and sit down.
Học luật mất mười phút. Chơi giỏi thì mất cả đời. Lại đây ngồi đi.
So, each piece has its own move. The castle moves in straight lines, and the bishop moves diagonally.
Vậy đấy, mỗi quân cờ có một cách đi riêng. Quân xe đi theo đường thẳng, còn quân tượng đi chéo.
And the queen?
Thế còn quân hậu ạ?
The queen can move in any direction, as far as she likes. She's the strongest piece on the board.
Quân hậu đi được mọi hướng, xa bao nhiêu tùy thích. Đó là quân mạnh nhất trên bàn cờ.
Cool. So the queen is like the hero in a computer game. The one who has all the special powers.
Hay quá. Vậy quân hậu giống nhân vật chính trong trò chơi điện tử. Nhân vật có đủ mọi siêu năng lực ấy ạ.
Exactly. But the king is the most important piece. If you trap your opponent's king so that it can't escape, it's checkmate, and you win.
Chính xác. Nhưng quân vua mới là quân quan trọng nhất. Nếu cháu dồn vua của đối thủ đến mức không thoát được, đó là chiếu bí, và cháu thắng.
OK, I'm ready. Let's play.
Vâng, cháu sẵn sàng rồi. Mình chơi thôi ông.
Grandpa, you've taken my queen again! That's not fair.
Ông ơi, ông lại ăn mất quân hậu của cháu rồi! Không công bằng.
It's perfectly fair. You moved her into danger. Before every move, ask yourself: what is my opponent going to do next?
Hoàn toàn công bằng mà. Cháu tự đưa quân hậu vào chỗ nguy hiểm. Trước mỗi nước đi, cháu hãy tự hỏi: đối thủ sắp làm gì tiếp theo?
That's a lot of thinking. In my video games, I just press buttons.
Phải nghĩ nhiều quá. Trong trò chơi điện tử cháu chỉ việc bấm nút.
That's why chess is good for your brain. Now, watch this. Knight to here. Checkmate.
Thế nên cờ vua mới tốt cho não. Nào, xem này. Mã sang đây. Chiếu bí.
What? How did that happen? I didn't even see it coming!
Sao cơ? Sao lại thế được? Cháu còn chẳng nhìn ra!
That's an old trick that my father taught me when I was your age. I've used it for sixty years.
Đó là một mẹo cũ mà bố của ông dạy ông hồi ông bằng tuổi cháu. Ông dùng nó sáu mươi năm nay rồi.
Teach it to me! Please! I want to use it on my friend Josh. He always beats me at computer games.
Dạy cháu đi ông! Đi mà! Cháu muốn dùng nó với bạn Josh. Bạn ấy toàn thắng cháu khi chơi điện tử.
Ha, I find it amusing that you already want revenge. All right, but only if you promise to play with me again tomorrow.
Ha, ông thấy buồn cười là cháu đã muốn phục thù rồi. Được thôi, nhưng chỉ khi cháu hứa mai lại chơi với ông.
Deal. And maybe one day I'll teach you my computer game.
Đồng ý ạ. Và có khi một ngày nào đó cháu sẽ dạy ông chơi trò điện tử của cháu.
Maybe. But I'm sure I'll be terrible at it.
Có thể. Nhưng ông chắc là ông sẽ chơi dở tệ.
Don't worry, Grandpa. I'll be patient with you, like you were with me.
Ông đừng lo. Cháu sẽ kiên nhẫn với ông, như ông đã kiên nhẫn với cháu.