Twelve Children, Forty Years of Photos
Mr. Lam, thank you for showing me around before the opening. This exhibition is amazing.
Bác Lâm, cảm ơn bác đã dẫn cháu đi xem trước giờ khai mạc. Triển lãm này tuyệt quá.
You're welcome. I've waited forty years for this day, so I'm a little nervous.
Không có gì. Bác đã chờ ngày này bốn mươi năm, nên cũng hơi hồi hộp.
Forty years! Can you explain the idea to our readers?
Bốn mươi năm! Bác có thể giải thích ý tưởng cho độc giả của chúng cháu không ạ?
In nineteen eighty-five, I photographed twelve children in my village. Since then, I've gone back every five years and photographed the same people.
Năm một nghìn chín trăm tám mươi lăm, bác chụp ảnh mười hai đứa trẻ trong làng. Từ đó đến nay, cứ năm năm bác lại về chụp đúng những người ấy.
So we can see their whole lives on these walls.
Vậy là chúng ta có thể thấy cả cuộc đời họ trên những bức tường này.
Exactly. Let's start here. This is Tung at the age of seven. I took this photo during his boyhood, when he spent every afternoon catching fish in the river.
Đúng vậy. Mình bắt đầu từ đây nhé. Đây là Tùng lúc bảy tuổi. Bác chụp tấm này hồi cậu ấy còn bé, khi chiều nào cậu cũng ra sông bắt cá.
He looks so happy. And who's the girl next to him?
Trông cậu ấy hạnh phúc quá. Còn cô bé đứng cạnh là ai ạ?
That's his cousin Hanh. She was ten here. Her girlhood wasn't easy. She had to look after her three younger brothers while her parents worked in the fields.
Đó là Hạnh, em họ cậu ấy. Ở đây cô bé mười tuổi. Thời con gái của cô không dễ dàng gì. Cô phải trông ba đứa em trai trong khi bố mẹ làm ngoài đồng.
You can see it in her eyes. She looks older than ten.
Nhìn vào mắt cô bé là thấy. Trông cô lớn hơn mười tuổi.
Yes. Now look at this wall. These photos were taken in the early nineties, when most of them were teens.
Ừ. Giờ cháu nhìn bức tường này. Những tấm ảnh này được chụp đầu những năm chín mươi, khi phần lớn các em đang tuổi thiếu niên.
The faces have changed so much. That boy in the sunglasses looks very cool!
Gương mặt thay đổi nhiều quá. Cậu bé đeo kính râm kia trông ngầu thật!
That's Tung again, at fifteen. Adolescence was a difficult time for him. He argued with his father and left school for a year.
Lại là Tùng đấy, lúc mười lăm tuổi. Tuổi dậy thì là quãng thời gian khó khăn với cậu ấy. Cậu cãi nhau với bố và bỏ học một năm.
Did he ever tell you why?
Cậu ấy có bao giờ kể với bác lý do không?
Much later. He said that as an adolescent, he felt nobody listened to him. Only the camera did. He was always happy to pose for me.
Mãi sau này. Cậu ấy nói hồi tuổi mới lớn, cậu cảm thấy không ai chịu lắng nghe mình. Chỉ có chiếc máy ảnh. Lần nào cậu cũng vui vẻ tạo dáng cho bác chụp.
That's touching. Which photo do you like most?
Cảm động quá. Bác thích tấm nào nhất ạ?
This one, of Hanh at twelve. She was a preteen, and she had just won a place in the province's junior football team. Look at that smile.
Tấm này, Hạnh lúc mười hai tuổi. Cô bé đang ở tuổi tiền dậy thì, và vừa được chọn vào đội bóng đá thiếu niên của tỉnh. Nhìn nụ cười kìa.
Girls' football in the nineties? That's impressive.
Bóng đá nữ vào những năm chín mươi ạ? Ấn tượng thật.
It was rare. Her mother didn't like the idea, but Hanh played anyway. She later became a PE teacher.
Hồi đó hiếm lắm. Mẹ cô không thích chuyện ấy, nhưng Hạnh vẫn chơi. Sau này cô trở thành giáo viên thể dục.
And here they're all grown up.
Còn ở đây thì mọi người đều đã lớn cả rồi.
Yes, this wall is about adulthood. Weddings, first jobs, babies. Two of them moved to the city, and one went to work in Japan.
Đúng, bức tường này nói về tuổi trưởng thành. Đám cưới, công việc đầu tiên, con cái. Hai người chuyển lên thành phố, một người sang Nhật làm việc.
Do you think they've changed as people, or only on the outside?
Bác có nghĩ họ thay đổi trong con người, hay chỉ thay đổi bề ngoài?
Both. In their youth, they were full of big dreams and big mistakes. Later, you can see maturity in their faces, a kind of calm that comes from experience.
Cả hai. Thời tuổi trẻ, họ đầy những ước mơ lớn và cả những sai lầm lớn. Về sau, cháu có thể thấy sự chín chắn trên gương mặt họ, một sự bình thản đến từ trải nghiệm.
Are they coming to the opening tonight?
Tối nay họ có đến dự khai mạc không ạ?
Ten of the twelve are coming. Tung is driving from Hai Phong with his grandchildren.
Mười trong số mười hai người sẽ đến. Tùng lái xe từ Hải Phòng lên cùng các cháu nội.
Grandchildren! Time really flies. What do you hope visitors will feel?
Cháu nội cơ ạ! Thời gian trôi nhanh thật. Bác mong khách tham quan sẽ cảm nhận được điều gì?
I hope they'll think about their own lives. Every one of us was once a child by a river. We forget that too easily.
Bác mong họ sẽ nghĩ về cuộc đời của chính mình. Ai trong chúng ta cũng từng là một đứa trẻ bên bờ sông. Chúng ta quên điều đó dễ dàng quá.
Thank you, Mr. Lam. I'm sure tonight will be a great success.
Cảm ơn bác Lâm. Cháu chắc chắn tối nay sẽ rất thành công.
Thank you. Now, let me check the lights one more time.
Cảm ơn cháu. Giờ để bác kiểm tra đèn thêm một lần nữa.