The Secret of a Long Life
Mrs. Tam, happy hundredth birthday! Thank you for talking to me.
Cụ Tâm ơi, chúc mừng sinh nhật lần thứ một trăm của cụ! Cảm ơn cụ đã nhận lời trò chuyện với cháu.
Thank you, dear. A hundred years! I can't believe it either.
Cảm ơn cháu. Một trăm năm! Chính cụ cũng không tin nổi.
How do you feel today?
Hôm nay cụ thấy trong người thế nào ạ?
Very good. My health is still quite good. My eyes are a bit weak, but my mind is clear.
Khỏe lắm. Sức khỏe cụ vẫn khá tốt. Mắt hơi kém, nhưng đầu óc vẫn minh mẫn.
What's your secret? How did you live so long?
Bí quyết của cụ là gì ạ? Làm sao cụ sống thọ vậy ạ?
No secret. Just good habits, every day. I get up at five and do exercises in the garden.
Chẳng có bí quyết gì. Chỉ là thói quen tốt mỗi ngày. Năm giờ cụ dậy và tập thể dục ngoài vườn.
What about your diet? What do you usually eat?
Còn chế độ ăn uống thì sao ạ? Cụ thường ăn gì ạ?
Simple food. Rice, vegetables, fish and tofu, and a little meat. And I never eat too much. I stop when I'm almost full.
Đồ ăn đơn giản. Cơm, rau, cá với đậu phụ, và một ít thịt. Mà cụ không bao giờ ăn quá no. Gần no là cụ dừng.
Did you ever have a serious illness?
Cụ đã bao giờ bị bệnh nặng chưa ạ?
Yes, once. When I was young, many people died from diseases like malaria. There was no cure in our village. When I was twenty, I got very sick. Everyone thought I was going to die.
Có, một lần. Hồi cụ còn trẻ, nhiều người chết vì những bệnh như sốt rét. Ở làng cụ không có thuốc chữa. Năm hai mươi tuổi, cụ ốm nặng lắm. Ai cũng nghĩ cụ sắp chết.
That's terrible. What happened?
Kinh khủng quá. Rồi sao nữa ạ?
My mother looked after me day and night. She made medicine from plants in our garden. Slowly, I got better.
Mẹ cụ chăm cụ ngày đêm. Bà làm thuốc từ cây cỏ trong vườn. Dần dần cụ khỏe lại.
Your mother saved your life.
Mẹ cụ đã cứu sống cụ.
Yes. I think about her every day.
Đúng vậy. Ngày nào cụ cũng nghĩ về bà.
Can I ask a difficult question? Are you afraid of death?
Cháu hỏi cụ một câu khó được không ạ? Cụ có sợ cái chết không ạ?
Not at all. Death is part of life. I had a long and happy life. I'm ready, but I'm not in a hurry!
Không hề. Cái chết là một phần của cuộc sống. Cụ đã sống một đời dài và hạnh phúc. Cụ sẵn sàng rồi, nhưng cũng chẳng vội!
Ha ha. What makes you happy now?
Ha ha. Giờ điều gì làm cụ vui ạ?
My family. I have six grandchildren and nine great-grandchildren. They visit me every Sunday.
Gia đình. Cụ có sáu đứa cháu và chín đứa chắt. Chủ nhật nào chúng cũng đến thăm cụ.
What advice do you have for young people?
Cụ có lời khuyên gì cho người trẻ không ạ?
Don't worry so much. Young people today work too hard. You need time to rest, to laugh and to be with the people you love.
Đừng lo nghĩ nhiều quá. Người trẻ bây giờ làm việc vất vả quá. Các cháu cần thời gian để nghỉ ngơi, để cười và ở bên những người mình yêu thương.
That's beautiful advice. One last question: what do you want for your birthday?
Lời khuyên hay quá ạ. Câu hỏi cuối cùng: cụ muốn gì cho sinh nhật mình ạ?
Only one thing. I want all my family around me for dinner tonight. And some cake!
Chỉ một điều thôi. Cụ muốn cả nhà quây quần ăn tối cùng cụ tối nay. Và có thêm bánh ngọt!
Ha ha. That sounds perfect. Happy birthday again, Mrs. Tam.
Ha ha. Nghe thật tuyệt ạ. Một lần nữa chúc mừng sinh nhật cụ Tâm.
Thank you, dear. Stay and have some cake with us.
Cảm ơn cháu. Ở lại ăn bánh với nhà cụ nhé.